đột ngột dưới mỏm đá bên bờ đại dương Hawaii

Chỉ nhô lên khoảng 51,8 m so với mực nước đại dương, ngọn núi lửa Pūhāhonu của quần đảo Tây Bắc Hawaii trông không có vẻ gì lớn lao.

Nằm cách Honolulu khoảng 1.000 km về phía tây bắc, núi lửa Pūhāhonu có tức là “con rùa nổi lên hít khí trời” trong tiếng Hawaii. Không còn hoạt động, nhị đỉnh nhỏ nhô khỏi mặt nước còn có tên Gardner Pinnacles. 

Gardner Pinnacles trông có vẻ trơ trọi, nhưng lại là nơi trú ngụ của một số loài chim đại dương. Ảnh: Lucy Pemoni/AP.

Nhìn vào Pūhāhonu người ta càng thấy nó nhỏ tí xíu nhỏ, so với những ngọn núi lửa khác trong cùng một quần đảo như Mauna Kea, Mauna Loa – tất cả đều cao ít nhất khoảng 3.900 m so với mặt đại dương. 

Các nhà khoa học của Đại học Hawaii tại Mānoa đã chứng minh rằng vẻ ngoài khiêm tốn của Pūhāhonu chỉ là giả dối. Một nghiên cứu mới đăng tải trên tạp chí Earth and Planetary Science Letters chỉ ra Pūhāhonu là ngọn núi lửa hình khiên lớn nhất toàn cầu, vượt cả Mauna Loa cao 4.169 m.

Kết quả khảo sát thềm đại dương và tính toán định lượng cho thấy Pūhāhonu, dài 275 km và rộng hơn 90 km, có kích thước gấp đôi Mauna Loa.

“Pūhāhonu vĩ đại”, nghiên cứu viết, “tới mức có thể nhấn chìm vỏ Trái Đất”.

Michael Garcia, tác giả dẫn đầu nghiên cứu, cho biết: “Quá trình xây cất lớp vỏ nhanh chóng khiến nó chìm xuống. Khi một ngọn núi lửa khổng lồ hình thành, lớp bao phủ nóng chảy ra, núi lửa chìm xuống”.

Joseph Allen, thuyền trưởng của tàu săn cá voi Maru của Mỹ, lần đầu phát sinh ra Pūhāhonu vào năm 1820, và thủy thủ đoàn của một con tàu Nga là những người trước tiên đặt chân lên ngọn núi này vào năm 1828. Hiện Pūhāhonu là một phần của Đài tưởng vọng Quốc gia Hàng hải Papahānaumokuākea, được xây dựng năm 2006. Dù chỉ là nhà của một loài thực vật đại dương thân mọng nước, nhưng hòn đảo này là môi trường sống lý tưởng cho vô số loại cá, san hô và sâu bọ.

Ngày nay du khách tới Hawaii có thể đặt tour tìm hiểu Gardner Pinnacles, tìm hiểu về toàn cầu động vật hoang dại khi có tới 19 loài chim đại dương khác nhau làm tổ trên hòn đảo riêng biệt này, hình như là những loài nhện, cá, san hô, thực vật đại dương… Ảnh: Kim Morishige/Papahānaumokuākea Marine National Monument.

Một nghiên cứu năm 1974 coi Pūhāhonu là ngọn núi lửa lớn nhất trong chuỗi núi ngầm Hawaii-Emperor, dựa trên dữ liệu khảo sát hạn chế. Các nghiên cứu sau này đã đo đạc cả phần ẩn dưới và nhô lên khỏi mặt đại dương, và kết luận Mauna Loa mới là ngọn núi lửa lớn nhất. Còn những nghiên cứu mới nhất cập nhật kết luận đó, khẳng định danh hiệu núi lửa hình khiên lớn nhất toàn cầu thuộc về Pūhāhonu.

Không chỉ vĩ đại nhất, Pūhāhonu còn là ngọn núi lửa nóng nhất toàn cầu, những yếu tố này liên kết với nhau, theo tác giả Garcia.

“Kích cỡ và nhiệt độ song hành cùng nhau. Kích thước lớn thường do magma nóng. Nó sẽ phun trào nhiều hơn nếu nó nóng”, Garcia nói.

Phân tích mẫu đá từ Pūhāhonu từng được sử dụng để tính toán độ nóng của magma – khoảng 1.700 độ C. “Tìm ra ngọn núi lửa hình khiên lớn nhất toàn cầu vào thế kỷ 21 quả là một phát hiện đáng ngạc nhiên, nhưng sau đó loài người lại hiểu bề mặt sao Hoả nhiều hơn những gì tồn tại dưới đại dương Trái Đất. Chúng tôi vẫn đang tìm hiểu nhiều điều chưa biết về hành tinh. Còn rất nhiều điều để tìm hiểu về Trái Đất”,  Garcia tỏ bày.

Bảo Ngọc (Theo CNN)

Xem thêm

Ngọn núi nhỏ nhất Trung Quốc – một bước lên đỉnh

Tục quan hệ cùng người lạ trên núi thiêng ở Indonesia

Info: https://khachsanthanhdong.com/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *